Caseous lymfadenitis (CL)
De ziekte Caseous lymfadenitis (CL) wordt veroorzaakt door de bacterie Corynebacterium pseudotuberculosis.
De bacterie dringt via huidwondjes een de subcutane lymfeklier binnen en veroorzaakt een lymfeklierabces dat door de huid openbreekt. De bacterie wordt uitgezaaid via de bloedbaan naar andere lymfeklieren die op hun beurt gaan veretteren. Dit is de voornaamste besmettingsweg bij geiten.
Aërogene besmetting in de longen veroorzaakt abcessen in de borstholte. Deze vorm komt bv. in Engeland bij schapen voor.
In België is CL uitsluitend bij geiten vastgesteld. In onze buurlanden komt CL zowel bij geiten als bij schapen voor. Bij geiten manifesteert de ziekte zich met oppervlakkige onderhuidse abcessen, bij schapen met interne, moeilijk zichtbare abcessen.
Bacteriologische kweek van de etter (swab, punctie…) is bevestigend. Aangezien de bacterie traag groeit en er bijkomende testen nodig zijn, moet de CL-verdenking op het aanvraagformulier voor laboratoriumonderzoek vermeld worden.
Serologie:
- Geiten: gevoeligheid 93% - specificiteit 98% (voldoende voor bestrijdingsprogramma, niet geschikt als sluitende controle voor individuele dieren; ongeschikt als aankoopgarantie).
- Schapen: gevoeligheid 88% - specificiteit 55% ( er worden te veel positieve dieren gemist)
Differentiaal-diagnose
Abcessen door Arcanobacterium pyogenes, Staphylococcus aureus, Pasteurella multocida, Yersinia pseudotuberculosis. Zwelling door talgklierverstopping of speekse
Behandeling met antibiotica is niet mogelijk.
Bij een eerste abces, het dier onmiddellijk afzonderen, abces laten uitspoelen en ontsmetten. Indien dit het eerste geval van CL op het bedrijf is, dan is het aangewezen dit dier uit de kudde te verwijderen. CL blijft levenslang aanwezig in het dier.
CL komt het bedrijf meestal binnen via aankoop van besmette dieren. Aangezien het maanden kan duren vooraleer een besmet dier een eerste abces krijgt, is men nooit zeker van de CL-vrije status van een geit. Het bedrijf waar men het dier koopt, moet in zijn geheel bekeken worden. Komen of kwamen er abcessen voor op dat bedrijf?
GD heeft in Nederland een georganiseerd bestrijdingsprogramma. Alle geiten vanaf 6 maanden worden twee maal onderzocht met een interval van 6 maanden. Nadien volgt een jaarlijkse en daarna tweejaarlijkse serologische screening vanaf de leeftijd van 12 maanden.
