Blauwtong: nieuwe regels voor verplaatsingen van dieren vanaf 2 november 2026

Blauwtong in België: vaccinatie blijft aanbevolen

Sinds de eerste bevestiging van blauwtongvirus serotype 3 (BTV-3) in België op 9 oktober 2023 verspreidde het virus zich snel onder blauwtonggevoelige dieren. Ook in 2024 en 2025 bleef BTV-3 in ons land circuleren. In het najaar van 2025 werd daarnaast BTV-8 vastgesteld, nadat dit serotype zich vanuit Frankrijk verder naar het noorden had verspreid. 

Om de impact op de veestapel te beperken, werd in 2025 een verplichte vaccinatiecampagne tegen BTV-3 en BTV-8 opgezet. In 2026 bleef de viruscirculatie beperkt. Toch blijven het FAVV en de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu vaccinatie tegen beide serotypes aanbevelen om dieren tegen ziekte te beschermen. 

Wat verandert er vanaf 2 november?

Blauwtong is een virale ziekte die door vectoren wordt overgedragen. De ziekte verspreidt zich niet rechtstreeks van dier op dier en vormt geen risico voor de volksgezondheid. Om verspreiding tussen lidstaten te beperken, gelden specifieke voorwaarden voor grensoverschrijdende verplaatsingen van blauwtonggevoelige dieren.

Door de herindeling van blauwtong als categorie D-ziekte in de Europese dierengezondheidswetgeving veranderen deze voorwaarden vanaf 2 november 2026. De wijzigingen zijn opgenomen in de gedelegeerde verordening (EU) 2020/688, gewijzigd door de gedelegeerde verordening (EU) 2026/795. Voor de certificaten in TRACES betekent dit het volgende:

• Vanaf 26 oktober 2026 zijn de nieuwe certificaten beschikbaar en kunnen de eerste twee delen al worden ingevuld.

• Vanaf 2 november 2026 kunnen de nieuwe certificaten worden gevalideerd. Op die datum verdwijnen ook de oude certificaten uit TRACES.

Voor verplaatsingen binnen België verandert er niets: die blijven mogelijk zonder voorwaarden voor blauwtong. Daarnaast vervallen de specifieke voorwaarden voor transit door andere lidstaten.

Welke voorwaarden gelden voor verplaatsingen naar andere lidstaten?

Verplaatsingen van blauwtonggevoelige dieren naar andere lidstaten moeten voldoen aan gedelegeerde verordening (EU) 2020/688. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen slachtdieren en dieren die niet voor de slacht bestemd zijn.

Slachtdieren.

Voor slachtdieren gelden geen voorwaarden voor blauwtong. Vrij verkeer is dus altijd mogelijk.

Dieren die niet voor de slacht bestemd zijn.

Vrij verkeer is mogelijk als de dieren afkomstig zijn uit een inrichting waarbinnen een straal van 150 km gedurende de afgelopen twee jaar geen gevallen van blauwtong werden gemeld. Werden binnen die straal in de afgelopen twee jaar wel gevallen gemeld? Dan kunnen de dieren alleen worden verplaatst als ze aan een van de volgende voorwaarden voldoen:

• Ze komen uit een vectorvrije periode. Dit is momenteel niet mogelijk in België.
• Ze komen uit een vectorvrije inrichting. Die zijn momenteel niet aanwezig in België.
• Ze zijn correct gevaccineerd tegen alle blauwtongserotypes die in de afgelopen twee jaar binnen een straal van 150 km rond de inrichting van oorsprong werden gemeld

Bij een correcte vaccinatie moeten de dieren zich nog binnen de immuniteitsperiode bevinden die in de specificaties van het vaccin is vastgelegd. Daarnaast moet aan een van deze drie voorwaarden voldaan zijn:

• De bedrijfsdierenarts heeft de dieren minstens 60 dagen vóór vertrek gevaccineerd.
• De bedrijfsdierenarts heeft de dieren gevaccineerd en de dieren hebben een negatief PCR-resultaat. De monsters voor deze test moeten minstens 14 dagen na het begin van de immuniteit zijn genomen, zoals vastgelegd in de specificaties van het vaccin.
• De dieren kregen een hervaccinatie binnen de voorziene periode.

Let op voor BTV-3: er zijn vaccins beschikbaar, maar momenteel voldoet geen enkel vaccin aan de voorwaarden om gevaccineerde dieren als volledig beschermd te beschouwen. De vaccins kunnen momenteel namelijk geen immuniteitsduur voor BTV-3 garanderen. Als bescherming tegen BTV-3 vereist is, moet daarom altijd gebruikgemaakt worden van een afwijking of derogatie van de lidstaat van bestemming.

Welke restrictiezones gelden voor België?

Het volledige Belgische grondgebied ligt momenteel in de restrictiezones voor BTV-3 en BTV-8. Voor andere blauwtongserotypes zijn momenteel geen gevallen gemeld binnen een straal van 150 km van België.

De Europese Commissie publiceert wekelijks kaarten met de gemelde blauwtonggevallen en de bijbehorende restrictiezones van 150 km. Daarnaast is er een overzichtskaart met alle meldingen sinds 15 juli 2026 en de daaruit voortvloeiende restrictiezones.

Wordt binnen een straal van 150 km van de Belgische landsgrenzen een ander serotype dan BTV-3 of BTV-8 vastgesteld? Dan wijzigen de maatregelen. Het FAVV zal de sector daarover informeren.

Verplaatsingen onder derogatie: wat betekent dat?

Een lidstaat kan ervoor kiezen om dieren te aanvaarden die niet volledig aan de standaardvoorwaarden voldoen. Dat gebeurt via een derogatie, een afwijking waarbij de lidstaat van bestemming specifieke, versoepelde diergezondheidsvoorwaarden vastlegt. De dieren moeten dan aan die voorwaarden voldoen.

Op de website van het FAVV vind je een overzicht van de lidstaten die dieren die niet voor de slacht bestemd zijn onder derogatie aanvaarden, met de bijbehorende voorwaarden. De huidige tabel geldt tot en met 1 november 2026.

Het FAVV heeft de Belgische derogaties voor de periode vanaf 2 november 2026 al meegedeeld aan de Europese Commissie en de andere lidstaten. Zodra ook andere lidstaten hun derogaties voor die periode hebben doorgegeven, publiceert het FAVV een tweede tabel met de voorwaarden die vanaf 2 november 2026 gelden. Die tabel wordt verder aangevuld zodra bijkomende informatie beschikbaar is.

Controleer de voorwaarden vóór elke verplaatsing

De epidemiologische situatie kan veranderen en lidstaten kunnen hun derogaties op elk moment aanpassen. Ben je exporteur, veehouder of certificerend dierenarts? Raadpleeg dan vóór elke verplaatsing de meest recente informatie op de website van het FAVV en de website van de Europese Commissie.

>>> Bron: FAVV