Shamonda(-like)virus ook vastgesteld bij paarden in Zwitserland en Duitsland
Het Shamonda(-like)virus dat deze zomer bij herkauwers circuleert, is ook aangetoond bij overleden paarden in Zwitserland en Duitsland. De dieren vertoonden neurologische symptomen, zoals evenwichtsproblemen en een onzekere gang. Onderzoekers bekijken nog welke rol het virus precies speelt bij deze klachten. Voor paardenhouders is het belangrijk om afwijkend gedrag of bewegingsproblemen snel met hun dierenarts te bespreken.
Virus aangetoond in hersenweefsel
Sinds eind juli worden in Zwitserland paarden met onverklaarbare neurologische klachten gemeld. Onderzoekers vonden het Shamonda(-like)virus vervolgens in het hersenweefsel van vier overleden paarden. Die vaststelling biedt een mogelijke verklaring voor de klachten, maar bewijst nog niet definitief dat het virus ze veroorzaakt.
Ook in Duitsland is één besmetting vastgesteld. Het Friedrich-Loeffler-Institut (FLI) meldde op 31 augustus een positief getest paard uit Rijnland-Palts. Het dier vertoonde vóór zijn overlijden zenuwsymptomen. In een hersenmonster werd een grote hoeveelheid virus aangetroffen, wat volgens het instituut een verband met de klachten waarschijnlijk maakt. Verder onderzoek moet hierover meer duidelijkheid geven.
Welke symptomen verdienen aandacht?
De Zwitserse paardenklinieken beschrijven bij de onderzochte paarden verschillende klachten die wijzen op een verstoring van het zenuwstelsel. Paardenhouders kunnen volgende signalen opmerken:
- opvallende lusteloosheid of slaperigheid;
- wankel lopen, zwalpen of moeite hebben om bewegingen te coördineren;
- spiertrekkingen;
- overdreven reageren op aanraking of andere prikkels;
- evenwichtsverlies, een scheve hoofdhouding of ongewone oogbewegingen.
Het ziekteverloop verschilt van paard tot paard: bij sommige dieren nemen de klachten af, terwijl andere zulke ernstige symptomen ontwikkelen dat euthanasie noodzakelijk is. Deze zenuwsymptomen zijn echter niet specifiek voor Shamonda en kunnen ook wijzen op andere infecties, zoals het westnijlvirus of het equiene herpesvirus. Laat een paard met dergelijke klachten daarom zo snel mogelijk onderzoeken door je dierenarts.
Welke onderzoeken zijn mogelijk bij een verdenking?
Vertoont een paard symptomen die kunnen wijzen op een infectie met het Shamonda(-like)virus? DGZ Labo biedt twee analysemogelijkheden, afhankelijk van het ziektebeeld en de mogelijke betrokkenheid van andere ziekteverwekkers. Het blijft echter moeilijk om het virus bij levende paarden aan te tonen. Daarom is het belangrijk dat de dierenarts de analyseresultaten beoordeelt in samenhang met de klachten en andere onderzoeksresultaten.
- Specifieke Shamondavirus-PCR.
Bij een verdenking van Shamonda kan de specifieke PCR-test worden ingezet. Deze is sinds 15 september 2026 beschikbaar en kost € 45,06 (excl. btw, kost voor dossierbeheer en eventuele kosten voor het poolen van monsters). Voor onderzoek bij levende dieren kun je ongestolde bloedmonsters (EDTA) insturen, bij voorkeur afgenomen in de acute fase van de ziekte. Ook organen en swabs, voornamelijk afkomstig uit autopsie, kunnen worden onderzocht. - Bredere PathoSense-analyse.
Kunnen de symptomen ook wijzen op andere ziekteverwekkers of is het ziektebeeld niet eenduidig? Dan kan een bredere PathoSense-analyse meer aangewezen zijn. Deze analyse kan in één monster verschillende vectorgedragen ziekteverwekkers opsporen, waaronder het Schmallenbergvirus, het westnijlvirus, het blauwtongvirus en het virus dat epizoötische hemorragische ziekte (EHDV) veroorzaakt. De analyse kost € 137,37 (excl. btw, kost voor dossierbeheer en eventuele kosten voor het poolen van monsters). Ook hier kunnen ongestolde bloedmonsters (EDTA) worden ingestuurd bij voorkeur afgenomen in de acute fase van de ziekte.
Beide analyses kun je eenvoudig aanvragen via het aanvraagformulier ‘aanvraag onderzoek paardachtigen’.
Bescherming tegen knutten helpt het risico beperken
Volgens de huidige kennis wordt het virus vooral overgedragen door knutten: kleine bloedzuigende muggen. Paarden zo goed mogelijk tegen hun beten beschermen, kan het besmettingsrisico helpen verkleinen. Dit kun je onder meer doen door:
- een geschikte vliegendeken/eczeemdeken te gebruiken;
- insectenwerende middelen te gebruiken;
- stilstaand water, waarin muggen zich kunnen voortplanten, zoveel mogelijk te vermijden;
- paarden tijdens de meest actieve momenten van muggen zoveel mogelijk binnen te houden.
Een specifieke behandeling of vaccinatie tegen het virus is momenteel niet mogelijk.
Vragen of meer informatie?
Heb je vragen over Shamonda of wil je meer informatie over deze besmettingen? Contacteer onze helpdesk via helpdesk@dgz.be of via het nummer 078 05 05 23.