EU-JAMRAI2

Wat is antibioticaresistentie?

Antibioticaresistentie ontstaat wanneer bacteriën ongevoelig worden voor antibiotica. Hierdoor werken behandelingen minder goed of zelfs helemaal niet meer. Infecties worden moeilijker te behandelen en kunnen langer duren of ernstiger verlopen. Dit vormt een wereldwijde bedreiging voor de volksgezondheid en is één van de grootste uitdagingen waar we voor staan, maar veel mensen zijn zich hier niet van bewust. 

Enkele feiten op een rij  

Antibioticaresistentie is een groeiend wereldwijd probleem. Wist je dat...

• in 65% van de onderzochte rivieren in 72 landen resten van antibiotica zijn aangetroffen?
  Deze komen via ons afval en toiletwater in de natuur terecht, waardoor we onbewust bijdragen aan antibioticaresistentie.
• er jaarlijks meer dan 35.000 mensen overlijden door antibioticaresistentie in Europa?
  Omdat bacteriën ongevoelig worden voor medicijnen die ooit levensreddend waren, vormt dit een groeiend gezondheidsprobleem.
• de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) antibioticaresistentie tot de top 10 grootste bedreigingen voor de wereldgezondheid rekent? Het probleem vraagt om wereldwijde samenwerking.
• het antibioticagebruik bij dieren in België sinds 2011 al met bijna 60% gedaald is?
  Tegen 2030 willen we minstens 70% reductie bereiken (bron: www.amcra.be)? Dit is een belangrijke stap in de strijd tegen antibioticaresistentie.
• er een wereldwijde ontwerpwedstrijd is georganiseerd om hét symbool voor antimicrobiële resistentie te creëren?
  Het winnende ontwerp combineert de vormen van een medicijncapsule, een hart en een pleister. Een krachtig ontwerp dat meer bewustzijn creëert rond deze grote, maar vaak onderschatte bedreiging voor de volksgezondheid.
• de Belgische Federale Overheid (FOD VVVL) een website heeft over antibiotica?  
  Op www.praatoverantibiotica.be vind je duidelijke en betrouwbare antwoorden op veelgestelde vragen over antibiotica en antibioticaresistentie. De website helpt je om correct om te gaan met antibiotica en misverstanden te vermijden.

EU-JAMRAI2: Europese samenwerking in actie

EU-JAMRAI2 is de tweede editie van de Europese Joint Action* tegen antimicrobiële resistentie (AMR) en zorggerelateerde infecties. In dit vierjarig project (2024-2027) zijn meer dan 120 partners uit 30 Europese landen verenigd, met als doel Europa tot koploper te maken in de aanpak van AMR. Het project helpt om beleid, kennis en praktijk dichter bij elkaar te brengen, zodat antibiotica werkzaam blijven voor mens en dier. Daarbij wordt rekening gehouden met de impact op het milieu en het bredere ecosysteem binnen een geïntegreerde One Health* aanpak.

* Wat is een Joint Action?

Een Joint Action focust op beleidsafstemming en samenwerking tussen landen. Vooral overheden en nationale instanties werken samen om beleid te ontwikkelen en te verbeteren, met als doel duurzame veranderingen op Europees niveau.

** Wat is One Health?
One Health betekent dat we de gezondheid van mensen, dieren en het milieu als één geheel bekijken. Omdat deze elkaar beïnvloeden, werken experten uit verschillende domeinen samen aan één gezamenlijke aanpak. Leer hier meer over One Health. 

Doelstellingen van EU-JAMRAI2

De deelnemende landen ontwikkelen en implementeren een geïntegreerd beleid om de toenemende dreiging van antibioticaresistentie aan te pakken. Dit vertalen ze in concrete acties:  

De rol van DGZ

Binnen EU-JAMRAI2 neemt DGZ de rol op als taakleider voor het luik dat zich richt op infectiepreventie en –controle (IPC) in de diergezondheid. Vanuit de praktijkervaring in Vlaanderen brengt DGZ waardevolle inzichten mee naar het Europese niveau. Samen met internationale partners werkt DGZ aan het ontwikkelen en harmoniseren van IPC-richtlijnen, het in kaart brengen van goede praktijken en het vertalen van deze kennis naar concrete, toepasbare tools die aansluiten bij de realiteit op het terrein.

Daarnaast draagt het laboratorium van DGZ bij aan het luik rond AMR-surveillance in de diergezondheid, binnen het EARS-Vet netwerk. Hierbij ligt de focus op het ondersteunen van geharmoniseerde monitoring en dataverzameling rond AMR bij dieren, en het versterken van de kwaliteit en vergelijkbaarheid van laboratoriumdata in Europa.

Als actieve partner binnen een breder Europees netwerk levert DGZ zo een concrete bijdrage en helpen we mee infecties in de sector te voorkomen en de nood aan antibioticagebruik te verminderen.

Enkele uitgelichte activiteiten

Naast bovengenoemde acties, organiseert DGZ ook enkele evenementen die de relaties tussen de verschillende partners versterkt.

• Workshop Bilbao
  In maart 2025 organiseerden we samen met de Spaanse Agencia Española de Medicamentos y Productos Sanitarios (AEMPS) en Universiteit Utrecht (UU) een succesvolle workshop in Bilbao over Antimicrobial Stewardship (AMS) en Infection Prevention and Control (IPC). De mix van inspirerende presentaties en interactieve brainstormsessies leverde waardevolle inzichten en internationale kennisuitwisseling op.
• Voices from the Field
  DGZ is binnen EU-JAMRAI2 ook actief betrokken in het organiseren van de “Voices from the Field”: een serie terugkerende webinars waarin praktijkervaringen rond AMS en IPC in de diergezondheid centraal staan. In deze sessies delen experten uit Europa concrete cases, uitdagingen en succesvolle aanpakken. Op 27 maart 2026 was onze varkensdierenarts Caroline Bonckaert één van de sprekers. Ze vertelde hoe het monitoren van biggen kan helpen om verborgen problemen op te sporen in de gezondheid en het management van de batterij.

Financiële ondersteuning

EU-JAMRAI2 wordt gefinancierd door de Europese Unie via het EU4Health-programma, beheerd door de European Health and Digital Executive Agency (HaDEA).