078 05 05 23
Kies je dier
Kies je dier

De parasieten worden als infectieuze larven opgenomen bij het grazen en ontwikkelen zich tot volwassen wormen in de gastheer. De vrouwelijke wormen produceren wormeieren die met de mest worden uitgescheiden en op de weide terechtkomen. Daaruit ontwikkelen zich nieuwe infectieuze larven. Op deze manier kan de infectiedruk gedurende het weideseizoen toenemen.

Symptomen

De symptomen die deze wormen veroorzaken, variëren van groeivertraging, vermagering, een ruw haarkleed en diarree tot sterfte bij ernstige infecties. Ook zonder duidelijke symptomen kunnen productieverliezen optreden.

Vooral jonge runderen zijn gevoelig tijdens hun eerste weideseizoen, wanneer ze besmet raken door opname van larven op het grasland. Omdat ze nog weinig immuniteit hebben opgebouwd, vertonen deze dieren doorgaans de ergste symptomen.

Bij tweedeweideseizoensdieren en oudere dieren zijn de klinische gevolgen doorgaans minder uitgesproken, afhankelijk van de eerder opgebouwde immuniteit. Het effect op onder meer de melkproductie is echter niet te verwaarlozen.

Diagnose

De diagnose kan met verschillende onderzoeken worden ondersteund. De resultaten worden steeds beoordeeld samen met de symptomen, de beweidingsgeschiedenis en eerdere behandelingen.

Mestonderzoek

Hiermee kan men tijdens het weideseizoen de uitscheiding van wormeieren aantonen en het aantal eieren per gram mest bepalen. Om bepaalde wormsoorten, zoals Ostertagia en Cooperia, te onderscheiden, is aanvullend onderzoek nodig, zoals een larvenkweek.

Bij monstername zes tot acht weken na het uitweiden kan een wormeitelling, samen met onder meer de groei en conditie van de dieren, helpen om de noodzaak van een behandeling te beoordelen. Het aantal wormeieren is echter geen rechtstreekse maat voor het aantal aanwezige wormen of de veroorzaakte schade. Een lage of negatieve telling sluit een schadelijke infectie niet uit.

  

Bloedonderzoek

Rond het opstallen kan men bij een representatieve groep eersteweideseizoensdieren een pepsinogeenbepaling in het bloed uitvoeren. Op basis daarvan kan men, samen met de beweidings- en behandelingsgeschiedenis, de blootstelling tijdens het voorbije weideseizoen en het toegepaste bestrijdingsplan beoordelen.

Pepsinogeenbepaling geeft een indicatie van schade aan het lebmaagslijmvlies door Ostertagia ostertagi. Het resultaat wordt uitgedrukt in eenheden tyrosine (U Tyr).

  • Een waarde kleiner dan 1.5 U tyr duidt op een te lage infestatiegraad. De dieren zijn ofwel te intens behandeld of hun weideseizoen was erg kort.
  • Een waarde tussen 1.5 en 3.5 U tyr wijst op een normale infestatiegraad. Het toegepaste preventieplan is optimaal, er is geen effect van de infestatie op de productie en er is voldoende immuniteitsopbouw.
  • Bij een waarde hoger dan 3.5 U tyr is er sprake van een te hoge infestatiegraad. De dieren zijn ernstig blootgesteld aan wormbesmettingen. Klinische symptomen en productieverliezen zijn te verwachten.
      

Tankmelkonderzoek

Om een inschatting te maken van de mogelijke invloed op de melkproductie, kan kort na het opstallen van het melkvee een tankmelkstaal onderzocht worden op antistoffen tegen Ostertagia. Het resultaat geeft een indicatie van de blootstelling van de melkgevende veestapel en kan helpen bij de evaluatie van de behandelingsstrategie. Het meet niet rechtstreeks de actuele wormlast of het werkelijke melkproductieverlies.

Zie ook parasitair profiel melkvee.

Preventie & behandeling

De aanpak van maag- en darmwormen bestaat erin een gerichte ontwormingsstrategie te koppelen aan een goede monitoring van de situatie en een goed begrazingsmanagement. Vermijd onnodige behandelingen en doseer correct om de ontwikkeling van resistentie te helpen beperken.

De strategie is steeds bedrijfsspecifiek en wordt bepaald in overleg met de bedrijfsdierenarts.