Samen tegen antibioticaresistentie: DGZ bouwt mee aan een toekomst met minder antibiotica
In het kader van de Antibiotic Awareness Week blikken we terug op de vele initiatieven die DGZ het afgelopen jaar heeft genomen om verantwoord antibioticagebruik te stimuleren. Samen met MCC, dierenartsen, veehouders, overheden en partners blijven we bouwen aan een duurzame toekomst waarin gezonde dieren, gezonde mensen en een gezonde leefomgeving hand in hand gaan.
DGZ zet volop in op bewustmaking en ondersteuning. Via gerichte communicatie en begeleiding helpen we veehouders en dierenartsen om infecties te voorkomen, bioveiligheid te verbeteren en het antibioticagebruik te verlagen.
Van preventie tot begeleiding: samen sterk tegen resistentie
- Met FarmFocus breng je de belangrijkste handelingen, werkwijzen en looplijnen binnen een rundveebedrijf in beeld. Dit zorgt voor inzicht in de sterktes en risicopunten binnen het bedrijfsmanagement. Ideaal voor rundveehouders die hun management én antibioticagebruik willen optimaliseren om te werken naar betere bedrijfsprestaties.
- Veehouders die actief willen werken aan verantwoord antibioticagebruik, kunnen rekenen op het deskundige AB Coaching®-team van DGZ. Of je nu vrijwillig wil inzetten op minder antibiotica of verplicht bent om coaching te volgen: met AB Coaching® sta je er niet alleen voor. Onze ervaren coaches begeleiden veehouders stap voor stap naar een preventieve gezondheidsaanpak. Zo werken we samen aan sterke bedrijven met gezonde dieren, zonder in te boeten op productieresultaten of dierenwelzijn.
- Met FarmFit, het bedrijfsmonitoringplatform van DGZ, ondersteunen we dierenartsen bij de opvolging van hun bedrijven. Het platform biedt exclusieve sjablonen voor varkens, pluimvee, rundvee en kleine herkauwers. Zo werk je gemakkelijker en efficiënter aan een preventieve en effectieve aanpak: snelle registratie, concrete afspraken, eenvoudige opvolging en een bezoekrapport mét actieplan in één klik. Ook de wettelijk verplichte bioveiligheidsaudits voor varkens- en pluimveebedrijven verlopen via FarmFit. Deze zomer lanceerden we bovendien een vernieuwde versie van de audit voor varkens. Dit brengt de bioveiligheid op het bedrijf nog nauwkeuriger in beeld, zodat je gerichte verbeteracties kunt bepalen die helpen om het antibioticagebruik te verminderen.
- De laboratoria van DGZ en MCC rapporteren jaarlijks de resultaten van antibiogrammen, een waardevol hulpmiddel voor dierenartsen wanneer de opmaak van een antibiogram niet mogelijk is. De analyses op tankmelk- en kwartiermonsters door MCC bieden bovendien praktische inzichten voor melkveehouders die streven naar de hoogste kwaliteitsnormen voor hun melkproductie.
- DGZ biedt analyses voor de bepaling van antibioticaresistentie onder accreditatie aan. Via een bacteriële cultuur isoleren we de betrokken bacterie. Vervolgens onderzoeken we met een antibiogram voor welke antibiotica ze gevoelig of resistent is. Zo kan je dierenarts de antibioticakeuze onderbouwen en gericht behandelen.
- Op nationaal niveau onderzoeken we binnen AMR-DRIVE, samen met Sciensano, ILVO, KU Leuven en AMCRA, welke bedrijfsfactoren samenhangen met antimicrobiële resistentie op Belgische varkensbedrijven. Daarbij kijken we onder meer naar bedrijfsmanagement, bioveiligheid en het gebruik van biociden. We zoeken nog steeds bedrijven die aan dit project willen deelnemen. Heb je interesse of ken je als dierenarts een varkenshouder die wil deelnemen? Contacteer je DGZ-regiodierenarts of onze helpdesk.
- Ook internationaal werkt DGZ aan sterke samenwerking op het vlak van antibioticaresistentie, meer bepaald binnen het internationale consortium EU-JAMRAI2. In dat kader organiseren we op 24 november 2026 samen met AMCRA en de Federation of Veterinarians of Europe (FVE) de workshop ‘Conversations for Change’. Een unieke kans voor dierenartsen om onder begeleiding van gedragsexperten van Animal Health Ireland te verkennen hoe inzichten uit de gedragswetenschap de samenwerking met veehouders kunnen versterken. Samen werken ze aan blijvende verbeteringen in bioveiligheid en infectiepreventie en dragen ze bij aan verantwoord antibioticagebruik.
- DGZ biedt verschillende monitoring- en testinstrumenten waarmee veehouders en dierenartsen preventief kunnen werken aan een optimale dierengezondheid met minder antibioticagebruik:
- PRRS-Monitors brengen de gezondheidsstatus van de varkens helder in beeld.
- Met de Biestcheck krijg je inzicht in de biestopname en zorg je voor een optimale start van biggen en herkauwers.
- Afdrukplaatjes in pluimvee- en varkensstallen helpen om de hygiëne op je bedrijf te evalueren en je reinigings- en ontsmettingsprotocol te optimaliseren.
- Personen die landbouwbedrijven bezoeken, hebben dankzij het nieuwe erfbetrederspakket beschermings- en ontsmettingsmateriaal voor 25 bedrijfsbezoeken bij de hand, gebundeld in een handige, herbruikbare koffer. Het erfbetrederspakket helpt bezoekers om bioveilig te werken en de gepaste bioveiligheidsmaatregelen toe te passen. Zo kan de verspreiding van ziektekiemen tussen bedrijven aanzienlijk verminderd worden.
- Ook selectief droogzetten helpt om antibiotica gericht in te zetten. Daarbij krijgen alleen koeien met een bestaande of vermoedelijke uierinfectie een antibioticumbehandeling bij het droogzetten. Om melkveehouders en hun bedrijfsdierenarts hierin te ondersteunen, starten DGZ, MCC, CdL, Arsia en Elevéo een praktijkgericht project. Van eind 2026 tot begin 2028 begeleiden we twintig Vlaamse melkveebedrijven. De ondersteuning wordt afgestemd op de behoeften van elk bedrijf en kan onder meer bestaan uit analyses, hulp bij de interpretatie van celgetallen of robotdata en een evaluatie van de droogzetstrategie. Zowel bedrijven die al selectief droogzetten als bedrijven die ermee willen starten, kunnen zich kandidaat stellen.
- Als ondertekenaar van het Antibioticaconvenant en partner binnen het Nationaal Actieplan tegen antimicrobiële resistentie (NAP AMR) is DGZ samen met Arsia en Sciensano in 2026 gestart met de uitvoering van de actie ‘Richtlijnen voor sneltesten in de veterinaire praktijk en AMR-surveillance’. In dit project wordt het gebruik van sneltesten in kaart gebracht bij verschillende diersoorten. Die kennis helpt om onderbouwde aanbevelingen te formuleren voor een correct gebruik van sneltesten, dat zo bijdraagt aan betere infectiepreventie en -bestrijding (IPC) en verantwoord antibioticagebruik (AMS).
Vragen of meer informatie?
Uiteraard kun je als veehouder of dierenarts bij DGZ terecht met nog veel meer vragen over dierengezondheid en hoe het veebedrijf naar een optimale gezondheidsstatus te brengen. Neem contact op met onze helpdesk via helpdesk@dgz.be of het nummer 078 05 05 23.