Voor Veeportaal en DGZ Online: klik op 'MIJN DGZ'

078 05 05 23

Projecten diverse partners

Project Boerenvreugde in de West-Vlaamse kraamstallen (door optimale prestaties van zeugen en biggen)

Een goede start van de dieren is belangrijk voor hun verdere leven. Want een goede start heeft een impact op het antibioticumgebruik en de gezondheid van de varkens maar bepaalt ook de verdere prestaties van de varkens. Kortom, een goed kraamstalmanagement is de basis voor een gezonde en technisch optimale varkensproductie.

Met het project ‘Boerenvreugde in West-Vlaamse kraamstallen’ dat gefinancierd wordt door de provincie West-Vlaanderen, werken DGZ en Inagro samen om de West-Vlaamse varkenshouders te ondersteunen, informeren en inspireren met betrekking tot zijn kraamstalmanagement.

Hiervoor zetten we in op 3 aspecten:

  1. Individuele begeleiding binnen het project
    Het project geeft West-Vlaamse bedrijven de mogelijk om zich individueel te laten begeleiden bij het optimaliseren van hun kraamstalmanagement. Varkenshouders die vragen hebben over dit onderwerp, die streven naar betere bedrijfsprestaties, gezondere varkens of andere aspecten die gelinkt worden aan kraamstalmanagement kunnen via dit project ondersteuning en begeleiding aanvragen. 
  2. Innovatieve technieken onderzoeken en ervaringen delen met collega’s
    Eén van de doelen van het project is innovatieve technieken of handelingen rond kraamstalmanagement onder de aandacht brengen. Dit kunnen zowel kleine als grote aanpassingen zijn waarbij we ook rekening houden met de praktische en financiële haalbaarheid.
    Om te weten welke innovatieve technieken of handelingen de dag van vandaag al worden toegepast én om te weten te komen waar bijkomende informatie over nodig is, organiseren we op verschillende momenten brainstormsessies en educatieve/informatieve uitstappen. Kortom, uitwisseling van  informatie met als doel de sector te helpen met een verbetering van het kraamstalmanagement te bekomen.
  3. Communicatie en sensibilisering
    Door regelmatig over het project te communiceren, brainstormsessies te organiseren, door het uitwerken en verspreiden van basisprotocollen met betrekking tot het kraamstalmanagement en een varkenshouder aan te stellen als ambassadeur voor het project, willen we zoveel mogelijk varkenshouders betrekken bij dit onderwerp en hen erover informeren en sensibiliseren.

 

Wens je meer informatie over dit project, heb je interesse in de individuele begeleiding of in deelname aan 1 van de brainstormsessies?

Heb je innovatieve ideeën die je graag wil delen of input voor een basisprotocol?

Of ben je benieuwd naar wat het inhoudt om ambassadeur te zijn voor dit project?

Neem dan zeker contact op met DGZ.
Stuur een mailtje naar varkensdierenarts Caroline Bonckaert: caroline.bonckaert@dgz.be.

 

Logo InagroLogo DGZ

 

 

 

Dit project kwam tot stand met de steun van www.vlaanderen.be/pdpo en www.ec.europa.eu/agriculture/ en de provincie West-Vlaanderen.

Logo ELFPO  Logo provincie West-Vlaanderen

Monitoren en optimaliseren van het klimaat in varkensstallen

Op 1 april 2019 ging het demonstratieproject ‘Monitoren en optimaliseren van het klimaat in varkensstallen’ van start. Dit project wil de varkenshouders bewust maken van het belang van een adequaat stalklimaat als preventieve maatregel om de gezondheid van de dieren te waarborgen. 

Een stalklimaat is heel belangrijk op een varkensbedrijf. Maar hoe weet je nu hoe optimaal het klimaat in jouw stal(len) is? Met de adviezen die tijdens dit project verzameld werden, kun je zelf een eerste check uitvoeren. Ga aan de slag met de brochure waarin je alle adviezen en heel wat tips vindt.

> Lees de brochure EEN OPTIMAAL STALKLIMAAT

> Download de STALKLIMAAT-CHECK

> Meer informatie over klimaat in varkensstallen vind je ook op de website van het Varkensloket:


De projectpartners zijn DGZ, Faculteit Diergeneeskunde UGent, Vakgroep Voortplanting, Verloskunde en Bedrijfsdiergeneeskunde, Inagro en ILVO.

ELFPO

Dit project kwam tot stand met de steun van www.vlaanderen.be/pdpo en www.ec.europa.eu/agriculture/

 

Het spenen van biggen: diverse projecten

Pas gespeende biggen maken een moeilijke periode door. In deze periode kunnen namelijk verschillende stressfactoren aanleiding geven tot gezondheidsproblemen en mindere prestaties. Hoe vlotter de biggen opstarten in de biggenafdeling, hoe minder vatbaar ze zullen zijn voor ziektes zoals speendiarree, streptokokkeninfecties of slingerziekte. Doordat de biggen gezonder zijn, zullen ze ook technisch beter presteren. Dit leidt niet alleen tot een betere gezondheid van het hele bedrijf maar rendeert ook in de economische resultaten, zowel in de biggenafdeling als bij de vleesvarkens.

Als varkenshouder heb je er dus alle baat bij om het speenproces zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Daarom werkte DGZ mee aan een aantal projecten over dit onderwerp:

  • Project OPTIMAAL SPENEN OP WEST-VLAAMSE VARKENSBEDRIJVEN: een project gefinancierd door de provincie West-Vlaanderen en uitgevoerd door DGZ met de hulp van Inagro. Het project startte in november 2018 en eindigde in oktober 2020. 
  • Het demonstratieproject OPTIMAAL SPEENMANAGEMENT: GERICHTE COACHING NAAR EEN BETERE GEZONDHEIDSSTATUS, met als projectpartners DGZ, Inagro, UGent en PVL (Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw). Dit project kwam tot stand met de steun van www.vlaanderen.be/pdpo en www.ec.europa.eu/agriculture en liep van 2019 tot 2022.

     

Uit deze projecten verzamelden we heel wat praktische informatie en tips waarmee varkenshouders en hun bedrijfsdierenarts mee aan de slag kunnen om het spenen van de biggen te optimaliseren:

  • Checklist Optimaal Spenen

Met deze tool, ontwikkeld binnen het project Optimaal spenen op West-Vlaamse varkensbedrijven, krijgen veehouders beter zicht op hun huidig speenmanagement en ontdekken ze of en hoe ze verbeteringen kunnen aanbrengen. Door die optimalisatie zal de gezondheidsstatus van de biggen toenemen en kunnen deze bedrijven het antibioticumgebruik afbouwen. De combinatie van beide elementen zorgt er ook voor dat het bedrijf er financieel op vooruit gaat.

DOWNLOAD DE CHECKLIST OPTIMAAL SPENEN (invulbaar Excel-document)
DOWNLOAD DE CHECKLIST OPTIMAAL SPENEN (pdf)

     

  • Neem je speenmanagement onder de loep: bekijk de filmpjes

Omdat het West-Vlaamse project álle varkenshouders de kans wil bieden om hun speenmanagement onder de loep te nemen en zo te evolueren naar een nog gezonder bedrijf, werd de info uit het project verzameld in drie filmpjes:

    • Checklist helpt bij de optimalisatie van je speenmanagement.
    • Afdrukplaatjes, een must bij optimaal spenen.
    • Een optimale start voor speenbiggen begint in de kraamstal.

BEKIJK DE FILMPJES

    

  • Brochure Optimaal Speenmanagement

Spenen van biggen, het blijft een delicaat proces. Om deze periode voor de biggen zo optimaal mogelijk te laten verlopen, geven we je graag alle tips en info mee die we verzamelden tijdens het demonstratieproject Optimaal speenmanagement: gerichte coaching naar een betere gezondheidsstatus. We overlopen de meest voorkomende ziektes, de risicopunten in de kraamstal en in de biggenafdeling en we leggen je uit hoe je je eigen management kunt beoordelen én verbeteren via het PDCA-principe (Plan-Do-Check-Act). Download de brochure en gebruik de tips om de gezondheidsstatus van jouw bedrijf nog te verhogen.

DOWNLOAD DE BROCHURE OPTIMAAL SPEENMANAGEMENT (pdf)

     
   

Met de steun van:

Project Optimaal spenen op
West-Vlaamse varkensbedrijven

Demonstratieproject Optimaal speenmanagement: gerichte coaching naar een betere gezondheidsstatus

logo provincie West-Vlaanderen Logo ELFPO

 

Samen naar meer weerbaarheid voor boer en varken (Midden West-Vlaanderen en Westhoek)

Westhoek en Midden West-Vlaanderen zijn beiden regio’s met een hoge densiteit aan varkens. Bovendien zijn er in beide regio’s naast de vele varkensbedrijven ook verschillende varkensslachthuizen en tal van toeleveringsbedrijven gevestigd. Dit zorgt voor heel wat varkens en varkens-gerelateerd transport. Vrachtwagens, maar ook dierenartsen, adviseurs of andere bedrijfsbezoekers rijden vaak van varkensbedrijf naar varkensbedrijf, wat grote risico’s op het vlak van bioveiligheid met zich mee kan brengen.

Begin 2021 startten Boerenbond, DGZ en Inagro samen twee nieuwe LEADER-projecten op, één in Midden West-Vlaanderen (Weerbare varkens en boeren in Midden West-Vlaanderen) en één in de Westhoek (Weerbaarheid in de Westhoek, van boer tot varken en terug). Beide projecten willen aandacht besteden aan het praktisch implementeren van de bioveiligheidsprincipes op het varkensbedrijf. Want hoewel het in theorie vaak logisch en eenvoudig is, is het in de praktijk niet altijd even evident om bioveiligheid op je eigen bedrijf toe te passen. Vaak bots je op praktische problemen of weet je niet goed waar juist te beginnen.

Verschillende varkenshouders geven dan ook aan dat ze zich zeer goed bewust zijn van het belang van bioveiligheid maar dat ze inderdaad in de praktijk niet altijd goed weten hoe ze dit op hun eigen bedrijf kunnen aanpakken. Bovendien signaleren varkenshouders dat het vaak moeilijk is om bezoekers van het varkensbedrijf bepaalde beperkingen op te leggen in het kader van bioveiligheid. Als die bezoekers bovendien een controlerende functie hebben of essentiële werken komen uitvoeren op het bedrijf, wordt dit extra lastig. Door in te zetten op begeleiding binnen het thema bioveiligheid in combinatie met tips en tricks omtrent communicatie, willen beide leaderprojecten niet alleen de weerbaarheid van het varkensbedrijf verbeteren, maar ook de communicatieve en mentale weerbaarheid van de varkenshouder zelf.

  • Weerbaarheid van het varkensbedrijf:

Verbeteren van de bioveiligheid draagt niet alleen bij aan het verbeteren van de diergezondheid van de varkens maar heeft ook een duidelijk positief effect op de technische en economische resultaten. Binnen dit deel van het project zal ingezet worden op zowel collectief als individueel advies voor varkensbedrijven. Hierbij zal naast verdere sensibilisatie vooral gefocust worden op praktisch advies over hoe je de bioveiligheid op een bedrijf kunt verbeteren en hoe je de theorie toepast in de praktijk.

  • Mentale weerbaarheid:

Bioveiligheidsregels opleggen aan derden is vaak moeilijk en vraagt een zekere assertiviteit. Via training in het insight principe, protocols en informatie omtrent je rechten en plichten als varkenshouder, willen we de mentale weerbaarheid van de varkenshouder mee ondersteunen.

  • Communicatieve en publieke weerbaarheid:

Spijtig genoeg komt de intensieve varkenshouderij bij het brede publiek niet altijd even positief in beeld. Maar al te vaak ontstaan er conflicten, vaak als gevolg van onbegrip van beide zijden. Een goede communicatie is cruciaal. Hoe je dit aanpakt, zal via getuigenissen en workshops toegelicht worden.

Met alle workshops, advies op maat en voornamelijk digitale communicatie zullen deze leaderprojecten bijdragen aan de weerbaarheid van zowel varkensbedrijf als varkenshouder.

Contactpersonen:

Logo's projectpartners Leaderproject weerbaarheid

Projecten Veepeiler Varken

Veepeiler Varken ondersteunt de varkenssector in België met praktisch onderzoek en tweedelijnsadvies. Het initiatief is een samenwerking tussen DGZ, Arsia en de faculteiten Diergeneeskunde van Universiteit Gent en Université de Liège.

Veepeiler Varken heeft twee belangrijke pijlers: tweedelijnsdiergeneeskunde en korte, praktijkgerichte onderzoeksprojecten.

Lopende Veepeiler-projecten

Aan sommige van de lopende Veepeilerprojecten kan je nog altijd deelnemen.

Ben je varkenshouder en heb je interesse? Bespreek het met je bedrijfsdierenarts zodat hij contact kan opnemen met zijn DGZ regiodierenarts om verdere opties te bespreken.

Controle op reiniging en ontsmetting (R&O) van de varkensstal

In dit project kunnen de veehouder en zijn bedrijfsdierenarts nagaan of de compartimenten op het varkensbedrijf doeltreffend gereinigd werden door er afdrukplaatjes in te (laten) nemen. Daarnaast onderzoekt Veepeiler ook de bacteriologische kwaliteit van het reinigingswater, overlopen we het reinigingsprotocol en trachten we te achterhalen of dit geoptimaliseerd kan worden. Na het doorvoeren van eventuele aanpassingen kunnen opnieuw plaatjes genomen worden om het effect ervan na te gaan. 

Alle varkensbedrijven die hun R&O-proces willen evalueren, kunnen deelnemen. Ofwel kan de bedrijfsdierenarts de afdrukplaatjes nemen op het bedrijf, of de varkenshouder kan hiervoor een beroep doen op DGZ.

Het doel van het project is het reinigings- en ontsmettingsprotocol van de Vlaamse varkenshouder en het effect ervan in beeld te brengen en de resultaten te vergelijken met deze van een gelijkaardig Veepeilerproject van 5 jaar geleden. Daarnaast willen we met dit project bewustwording creëren in de varkenssector over het belang van een goede reiniging en ontsmetting en de controle ervan.

Worden biggen PRRSV viremisch geboren?

In dit nieuw project helpt Veepeiler Varken om uit te zoeken of biggen die PRRSV positief zijn bij spenen, ook viremisch geboren worden.

Om aan dit nieuwe project te kunnen deelnemen moet het bedrijf via PCR-onderzoek kunnen aantonen dat biggen positief zijn voor PRRSV kort na opzet in de biggenafdeling. Als ze positief zijn,  kan het bedrijf 2 pools van “processing fluids” (vocht dat verkregen wordt uit gecoupeerde staartjes en castratiemateriaal) laten testen op aanwezigheid van PRRSV aan de hand van een PCR-test. Hierna kunnen de risicofactoren opgespoord worden zodat er samen met de varkenshouder en de bedrijfsdierenarts een plan van aanpak kan opgesteld worden met als doel gezondere biggen te houden. 

Inzicht in colostrumopname en biestbeleid

Met dit project willen we inzicht brengen in de colostrumopname en het biestbeleid op Vlaamse varkensbedrijven. Bedrijven die interesse hebben om de colostrumopname bij hun biggen na te gaan vullen eerst een enquête in met vragen die betrekking hebben op het biestmanagement. Van zodra we een volledig ingevulde enquête ontvangen hebben, bezorgen we de bedrijfsdierenarts een pakket voor de staalname van 35 serummonsters. Binnen het project kunnen eenmalig 5 zeugen bemonsterd en per zeug 6 eigen biggen (2 kleine biggen, 2 middelmatige en 2 grote biggen). De staalname moet uitgevoerd worden binnen de 7 dagen na het werpen. De stalen worden teruggestuurd naar DGZ voor de bepaling van antistofconcentraties voor vlekziekte. Door de resultaten tussen de zeugen en biggen te vergelijken kan een indicatie verkregen worden over de biestopname van de big.  

Onderzoek naar de rol van porcien parvovirus bij Vlaamse biggen en vleesvarkens op PCV2-geassocieerde symptomen

Het Veepeileronderzoek dat voorafging aan dit project bevestigde al dat het aantal PCV2-positieve resultaten van PCR-onderzoek op bloed de voorbije jaren (van 2019 tot 2021) stijgt. Daarnaast blijkt dat er eveneens een stijging waar te nemen is in de virale lading van PCV2 in bloed dat onderzocht werd over deze jaren heen. In een vervolgonderzoek gaat Veepeiler na of andere virale infecties (het porciene parvovirus en/of PCV2d) een rol speelt in deze stijging. Dit zal gebeuren door bloedmonsters waarin PCV2 teruggevonden werd te analyseren met behulp van de PathoSense.

Onderzoek naar de oorzaken van zeugensterfte op Belgische varkensbedrijven

De laatste jaren is een forse toename in zeugensterfte waar te nemen. Naast een zeer grote economische kost voor de varkenshouder betekent dit ook een probleem in het kader van dierenwelzijn. Verder is het ook nadelig voor de motivatie en het welbevinden van de varkenshouder. In dit Veepeilerproject gaan we op zoek naar de oorzaken van zeugensterfte op Belgische varkensbedrijven. Dit onderzoek kan een eerste stap zijn naar het invoeren van meer gerichte controlemaatregelen met een vermindering van de zeugensterfte en een betere rendabiliteit van de bedrijven tot gevolg.

Voor dit project zullen 15 zeugenbedrijven met minstens 5% zeugensterfte in het afgelopen jaar intensief opgevolgd worden.

Onderzoek naar het belang van oorbijten in het ontstaan van oortopnecrose

Met dit project willen we de rol van oorbijten en oorzuigen onderzoeken bij het optreden van oortopnecrose bij varkens. Hiertoe zal het oorbijten nauwgezet worden opgevolgd en worden gekwantificeerd (aantal keer bijten, duur van bijten). Er zal een vergelijking worden gemaakt tussen aangetaste en niet-aangetaste varkens, en tussen hokken met hoge en lage prevalentie van oortopnecrose. Dit zal gebeuren op drie verschillende varkensbedrijven waar meer dan 30% van de gespeende biggen last hebben van oortopnecrose.

Afgewerkte Veepeiler-projecten

Een projectomschrijving en de resultaten van de afgewerkte Veepeilerprojecten vind je in de respectievelijke activiteitenverslagen.